Forexte Lot, Pip ve Pozisyon Büyüklüğü Arasındaki İlişki Nedir?
Forex ekranına ilk kez bakan birinin kafasını en çok karıştıran şey sayılardır. Fiyatlar sürekli akar, virgülden sonra basamaklar uçuşur ve kar-zarar hanesi saniyeler içinde değişir. Bu hareketin arkasındaki matematiği çözmeden işlem açmak, pusulasız denize açılmaktan farksızdır. Bir işlemin kaderini belirleyen üç temel dişli vardır; lot, pip ve pozisyon büyüklüğü. Bu üç kavram birbirine zincirleme bağlıdır ve aralarındaki denge doğrudan kasanızı korur.
Pip Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Pip, "Percentage in Point" ifadesinin kısaltmasıdır ve paritelerdeki en küçük standart fiyat hareketini temsil eder. Piyasada kazanç veya kayıp para cinsinden değil, öncelikle pip cinsinden ölçülür.
Dört Basamak Kuralı
EUR/USD veya GBP/USD gibi majör döviz çiftlerinin çoğunda fiyat virgülden sonra dört basamak olarak gösterilir. Fiyat 1.0850 seviyesinden 1.0851 seviyesine çıktığında parite tam 1 pip yükselmiş olur. Japon yeni içeren paritelerde ise bu kural virgülden sonraki ikinci basamak üzerinden çalışır.
Pip Değerini Belirleyen Faktörler
Bir piplik hareketin kasanıza kaç dolar olarak yansıyacağı sabit değildir. Bu tutar hem işlem yaptığınız paritenin karşıt dövizine hem de açtığınız işlem hacmine doğrudan bağlıdır.
Lot Türleri Nelerdir ve Hacmi Nasıl Etkiler?
Finansal piyasalarda dövizi tek tek değil, belirli standart paketler halinde alıp satarız. Bu işlem paketlerine lot adı verilir.
Standart Mini ve Mikro Hacimler
Piyasada üç ana hacim boyutu kullanılır. 1.00 büyüklüğündeki standart lot 100 bin birimlik dövize karşılık gelir. 0.10 büyüklüğündeki mini lot 10 bin birimi, 0.01 büyüklüğündeki mikro lot ise 1.000 birimlik anapara büyüklüğünü temsil eder.
Hacmin Riski Katlama Gücü
Lot miktarı büyüdükçe piyasadaki her küçük dalgalanmanın cüzdanınızdaki etkisi katlanır. Küçük bir hesapta standart lot ile işlem açmak, birkaç piplik ters harekette tüm bakiyeyi tehlikeye atabilir.
Pozisyon Büyüklüğü Nasıl Hesaplanır?
Pozisyon büyüklüğü, hesabınızdaki parayı riske atarken ne kadarlık bir hacimle piyasaya gireceğinizi belirleyen ana denklemdir.
| Lot Türü | Birim Karşılığı | 1 Pip Değeri (EUR/USD) | 30 Pip Hareketin Sonucu |
|---|---|---|---|
| Standart Lot (1.00) | 100.000 Birim | 10 Dolar | 300 Dolar |
| Mini Lot (0.10) | 10.000 Birim | 1 Dolar | 30 Dolar |
| Mikro Lot (0.01) | 1.000 Birim | 0.10 Dolar | 3 Dolar |
Tabloda görüldüğü gibi parite aynı 30 pipi hareket eder; ancak seçtiğiniz lot tercihi cebinize yansıyacak tutarı 3 dolardan 300 dolara kadar değiştirebilir.
Teminat ve Kaldıraç Dengesi
Pozisyon büyüklüğünüz lot miktarı ile sözleşme hacminin çarpımıdır. Türkiye'de uygulanan 1'e 10 kaldıraç kuralı gereğince açmak istediğiniz pozisyon büyüklüğünün en az onda biri kadar teminatı hesabınızda boşta tutmanız şarttır.
Yüzde İki Risk Kuralı
Başarılı işlem stratejilerinde pozisyon büyüklüğü tahmine göre değil, göze alınan zarara göre belirlenir. Stop mesafeniz kaç pip ise o mesafede kaybedeceğiniz para toplam kasanızın yüzde birini veya ikisini geçmeyecek şekilde lot seçimi yapılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
EUR/USD paritesinde 1 standart lot açıldığında 1 pip kaç dolardır?
EUR/USD paritesinde açılan 1.00 standart lotluk işlemde her 1 piplik fiyat değişimi tam olarak 10 Amerikan dolarına denk gelir. Mini lotta bu rakam 1 dolara, mikro lotta ise 10 cente düşer.
Düşük bakiye ile standart lot açılabilir mi?
Hayır, aracı kurum sistemleri buna izin vermez. Standart lot açabilmek için gereken asgari teminat bakiyenizden yüksekse platform emri reddeder. Teminatınız ucu ucuna yetse dahi ilk birkaç piplik ters dalgalanmada hesap marjin çağrısı alarak kapanır.
Pipette ile pip arasındaki fark nedir?
Pipette, fiyat ekranında en sonda yer alan ve genellikle daha küçük puntolarla yazılan beşinci basamaktır. 1 pip tam olarak 10 pipette değerine eşittir. Pipette sayesinde fiyatlar çok daha hassas küsuratlarla hesaplanır.