Parite Nedir, Forexte Parite Nasıl Okunur?
Parite, bir para biriminin diğerine kıyasla değerini ifade eden temel finansal göstergedir. Bu yapıyı doğru okumak, işlemlerin mantığını kavramanın ilk adımıdır. Forex piyasasında hiçbir para birimi tek başına alınıp satılmaz; tüm işlemler iki farklı ülkenin para birimi arasındaki değişim oranını gösteren pariteler üzerinden gerçekleşir.
Forexte Parite Yapısı Nasıl Çalışır?
İşlem terminalinde listelenen tüm döviz çiftleri sabit bir kurala göre sıralanır ve iki ayrı taraftan meydana gelir.
Baz Döviz Kavramı
Döviz çiftinin sol tarafında ilk sırada yazılan para birimine baz döviz denir. Matematiksel hesaplamalarda miktarı her zaman 1 birim kabul edilir. İşlemin ana konusu bu para birimidir.
Karşıt Döviz Kavramı
Çiftin sağ tarafında yer alan ikinci para birimine karşıt döviz adı verilir. Baz dövizin 1 birimini satın almak veya satmak için karşıt döviz cinsinden ne kadar ödeme yapılması gerektiğini belirtir.
Kotasyon ve Fiyatlama Mantığı
Grafik ekranında görülen tek bir rakam, aslında baz dövizin karşıt dövize bölünmesiyle elde edilen anlık takas kurudur. Fiyatın değişmesi iki para birimi arasındaki güç dengesinin değiştiği anlamına gelir.
Forexte Parite Fiyatı Nasıl Okunur ve Yorumlanır?
Paritedeki fiyatın yönü, hangi ülkenin para biriminin güçlendiğini veya değer kaybettiğini doğrudan gösterir.
EUR/USD Örneği Üzerinden Fiyat Okuma
EUR/USD kotasyonunun 1,0850 olduğunu varsayalım. Bu rakam, 1 Euro alabilmek için 1,0850 Amerikan Doları ödenmesi gerektiğini ifade eder. Euro baz döviz, Dolar ise karşıt dövizdir.
Parite Yükseldiğinde Yaşanan Değişim
Grafiğin yukarı yönlü hareket etmesi, öndeki baz dövizin değer kazandığını veya sağdaki karşıt dövizin zayıfladığını işaret eder. EUR/USD paritesi 1,0850 seviyesinden 1,0900 seviyesine çıktığında Euro, Dolar karşısında değer kazanmış olur.
| Parite Grubu | Örnek Parite | Baz Döviz | Karşıt Döviz | Fiyatın Anlamı |
|---|---|---|---|---|
| Majör | EUR/USD | Euro (EUR) | Amerikan Doları (USD) | 1 Euro almak için gereken Dolar tutarı |
| Majör | USD/JPY | Amerikan Doları (USD) | Japon Yeni (JPY) | 1 Dolar almak için gereken Yen tutarı |
| Minör (Çapraz) | EUR/GBP | Euro (EUR) | İngiliz Sterlini (GBP) | 1 Euro almak için gereken Sterlin tutarı |
| Egzotik | USD/TRY | Amerikan Doları (USD) | Türk Lirası (TRY) | 1 Dolar almak için gereken TL tutarı |
Parite Düştüğünde Yaşanan Değişim
Grafik aşağı doğru kayıyorsa baz döviz değer kaybediyor veya karşıt döviz güçleniyor demektir. EUR/USD örneğinde fiyatın 1,0800 seviyesine inmesi, Euro'nun zayıfladığını ve aynı miktarda Euro almak için daha az Dolar gerektiğini gösterir.
Forex Piyasasındaki Parite Türleri
İşlem hacmi ve likidite durumuna göre döviz çiftleri üç ana kategoriye ayrılır.
Majör Pariteler
Bünyesinde mutlaka Amerikan Doları barındıran ve dünyanın en büyük ekonomilerine ait para birimlerinin oluşturduğu çiftlerdir. EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY ve USD/CHF gibi pariteler küresel hacmin büyük kısmını oluşturur ve en dar makas aralıklarına sahiptir.
Minör ve Çapraz Pariteler
Majör ekonomilerin para birimlerinden oluşan ancak içerisinde Amerikan Doları yer almayan çiftlere çapraz kur denir. EUR/GBP, EUR/JPY veya GBP/JPY bu grubun başlıca örnekleridir.
Egzotik Pariteler
Gelişmiş bir ülke para birimi ile gelişmekte olan bir ülkenin para biriminin eşleşmesiyle meydana gelir. USD/TRY, EUR/TRY veya USD/ZAR gibi çiftler bu gruptadır. İşlem hacimleri daha düşük olduğu için alış satış makas aralıkları daha geniştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Paritede alış işlemi açmak ne anlama gelir?
Alış emri verildiğinde otomatik olarak sol taraftaki baz döviz satın alınırken sağdaki karşıt döviz satılır. Yani baz dövizin değer kazanacağı beklentisiyle pozisyona girilmiş olur.
Forexte en çok işlem gören majör pariteler hangileridir?
Küresel piyasalarda en yüksek likiditeye sahip olan ve en düşük işlem maliyetini sunan başlıca pariteler EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD ve USD/CHF olarak sıralanır.
Çapraz kur tam olarak neyi ifade eder?
Hesaplamasında veya bünyesinde Amerikan Doları bulunmayan iki bağımsız para biriminin birbirine oranlanmasıyla ortaya çıkan tüm döviz çiftlerine çapraz kur adı verilir.